Του Παντελή Λεβάκου, υπ. Δρ., Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ
«Ἥπλωσεν ἡ Πόρνη, τὰς τρίχας σοι τῷ Δεσπότῃ, ἥπλωσεν Ἰούδας, τὰς χεῖρας τοῖς παρανόμοις· ἡ μέν, λαβεῖν τὴν ἄφεσιν, ὁ δέ, λαβεῖν ἀργύρια. Διό σοι βοῶμεν, τῷ πραθέντι καὶ ἐλευθερώσαντι ἡμᾶς, Κύριε δόξα σοι – Άπλωσε η Πόρνη τα μαλλιά της στον Δεσπότη, άπλωσε (και) ο Ιούδας τα χέρια στους παράνομους· η μεν Πόρνη προκειμένου να λάβει την άφεση, ο δε Ιούδας για να λάβει τα αργύρια. Για αυτό αναφωνούμε δοξολογία σε Εσένα ο οποίος, αν και πωλήθηκες, εντούτοις μας ελευθέρωσες».
Κατά την Μεγάλη Τετάρτη προβάλλεται μία ανώνυμη πόρνη γυναίκα, η οποία πλησίασε τον Κύριο με σκοπό να εκφράσει τη μετάνοια για τις αμαρτίες της και να λάβει την πολυπόθητη άφεση των αμαρτιών της. Μία αμαρτωλή γυναίκα στέκεται ελεγκτικά απέναντι στον Ιούδα και τις ιερατικές τάξεις επειδή αναγνώρισε τον Θεό στο πρόσωπο του Σαρκωθέντος Λόγου, με αποτέλεσμα να προσκομίσει σε Αυτόν ένα πολύτιμο μύρο ως ευχαριστία αντί για την προδοσία και τη θανατική καταδίκη την οποία ετοίμαζαν οι πνευματικοί ταγοί των Εβραίων.
Τα τριακόσια δηνάρια τα οποία ξόδεψε η γυναίκα αυτή ώστε να αλείψει τα πόδια του Λυτρωτή και να τα απαλλάξει από τον κόπο και τα ίχνη της οδοιπορίας στέκονται απέναντι στα τριάκοντα αργύρια, δηλαδή την κοστολόγηση του Κυρίου από τον Ιούδα και τους ιερείς. Ο κόπος μίας απλής και ανώνυμης γυναίκας, έστω και προερχόμενος από μη ηθικά επιτρεπτές πράξεις, επιτιμά και ελέγχει την «ευλάβεια» και την «θεοσέβεια» των ιερέων, οι οποίοι κόπτονταν για την προστασία του λαού από τον «πλάνο» και «ταραχοποιό» Ιησού Χριστό. Πράγματι, ήταν ανώτερη ηθικά εκείνη η γυναίκα η οποία αναζήτησε τη σωτηρία της χωρίς να λογαριάσει το χρηματικό κόστος ή οι ιερείς και οι Μαθητές οι οποίοι αγανάκτησαν για τα χρήματα που σπαταλήθηκαν και «θυμήθηκαν» εκείνη την ώρα τους πτωχούς;
Η ανθρώπινη αδυναμία για την απόκτηση επιρροής, εξουσίας και χρημάτων εκμηδενίζεται από την θέρμη της αμαρτωλής γυναίκας να εκφράσει την αληθινή, όχι υποκριτική της μετάνοια, και να λάβει την άφεση των αμαρτιών της. Η πόρνη γυναίκα λαμβάνει την συγχώρηση επειδή δεν επέτρεψε την αδυναμία της να κυριαρχήσει και να της στερήσει την μετάνοια. Στον αντίποδα, ο Ιούδας και οι ιερείς επιλέγουν να κατασταθούν ένοχοι απέναντι στον Θεό επειδή επιβεβαιώνουν την υποκρισία τους και την προσήλωσή τους στα χρήματα και την υποκριτική ευσέβεια.
Σήμερα η ανώνυμη Πόρνη ομολογεί ότι ενώπιόν της ευρίσκεται ο Υιός και Λόγος του Θεού μέσα από την πράξη της να πλύνει τα πόδια Του με το μύρο και να θρηνήσει για τις αμαρτίες της. Την ίδια στιγμή, χωρίς να το αντιλαμβάνονται, το πονηρό συνέδριο των ιερέων ομολογεί πως ο Κύριος βαδίζει εκούσια στο Πάθος. Επιπλέον, αποδεικνύεται περίτρανα ότι η διαχρονική αδυναμία και λύσσα για την απόκτηση χρημάτων και μέσω αυτών δύναμης και εξουσίας οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην απώλεια· η αυτοκτονία του Ιούδα θα έπρεπε να λειτουργεί αποτρεπτικά στη βουλιμία μας για πλουτισμό ή ακόμα και στην απόκτηση χρημάτων για να καλύψουμε την πνευματική μας ένδεια.
Η Εκκλησία παρουσιάζει την Πόρνη γυναίκα και τη μετάνοιά της προκειμένου να ενθαρρύνει τη δική μας αλλαγή τρόπου ζωής. Ταυτόχρονα, η θέαση του Ιούδα να σκανδαλίζεται από τη δαπάνη των χρημάτων για το μύρο και έπειτα να συμφωνεί την προδοσία μας διδάσκει ότι σημασία έχει να είμαστε ταπεινοί ενώπιον του Θεού και όχι να επιδιώκουμε την μεγέθυνση του πλουτισμού μας προκειμένου να αποδείξουμε στους συνανθρώπους μας ότι έχουμε χρήματα και μέσω αυτών ασκούμε επιρροή. Ας αποβάλλουμε το προσωπείο της υποκριτικής ευσέβειας και με ταπείνωση αποβάλλουμε τους βλαβερούς λογισμούς μας. Έχοντας ως παράδειγμα τη μετάνοια της Πόρνης ας ετοιμασθούμε καρδιακά και όχι υποκριτικά για να κοινωνήσουμε το Σώμα και το Αίμα του Κυρίου μαζί με τους Αποστόλους στο Μυστικό Δείπνο, Αμήν!
