Του Παντελή Λεβάκου, υπ. Δρ., Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ
Κατά την Αγία και Μεγάλη Πέμπτη παρακολουθούμε τον Κύριο της Δόξης να παραδίδει στην ανθρωπότητα Άχραντα Μυστήρια, δηλαδή τη Θεία Κοινωνία του Σώματος και του Αίματός Του. Επί του μυστηρίου αυτού ιδρύθηκε η Εκκλησία, επειδή το κορυφαίο μυστήριο είναι το εφόδιο για την επιστροφή στην Ουράνια Βασιλεία. Ωστόσο, απαραίτητη προϋπόθεση για την μετοχή στη Θεία Ευχαριστία είναι η ταπείνωση. Πρώτος ο οποίος δίδαξε την ταπείνωση είναι ο Δεσπότης Χριστός, όντας ο Ίδιος η φύση της ταπείνωσης. Λίγες στιγμές πριν το Μυστικό Δείπνο, ο Λυτρωτής γονατίζει, ζώνεται το λέντιο και πλένει τα πόδια των Μαθητών, ακόμα και του προδότη Ιούδα.
«Ταπεινούμενος, δι’ εὐσπλαγχνίαν, πόδας ἔνιψας, τῶν Μαθητῶν σου, καὶ πρὸς δρόμον θεῖον τούτους κατεύθυνας, ἀπαναινόμενος Πέτρος δὲ νίπτεσθαι, αὖθις τῷ θείῳ ὑπείκει προστάγματι, ἐκνιπτόμενος, καὶ σοῦ ἐκτενῶς δεόμενος, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος». Ο Κύριος προσπερνά και εκμηδενίζει τον αυθορμητισμό του Πέτρου· το εν λόγω συναίσθημα είναι κακός σύμβουλος για τον άνθρωπο, με τον Πέτρο να κλαίει με πικρία μετά την τριπλή άρνηση του Κυρίου τις πρώτες πρωινές ώρες της Μεγάλης Παρασκευής. Ωστόσο, η ταπείνωση που διδάσκει ο Θεάνθρωπος αφήνει ανεπηρέαστο τον Ιούδα, ο οποίος αναμένει να παραδώσει τον Διδάσκαλό του για να εισπράξει το συμφωνηθέν ποσό – ποιος από εμάς δεν θα ανυπομονούσε να εισπράξει ένα ευσεβές χρηματικό ποσό μετά από οποιαδήποτε πράξη;
Απόψε ο προδότης Ιούδας δίνει στην ανθρωπότητα ένα φοβερό μάθημα, το οποίο αποτελεί πτυχή της ανθρώπινης αδυναμίας· άραγε, είμαστε αρκετά ανθεκτικοί και ισχυροί στο χαρακτήρα ώστε να αρνηθούμε τα χρήματα και την δύναμη για χάρη της ηθικής; Η απάντηση είναι αρνητική, οι εξαιρέσεις ελάχιστες. Ακόμα και ο τυραννικός βασιλέας Κρέοντας, στην γνωστή τραγωδία Αντιγόνη του Σοφοκλή, ομολογεί με τρόμο την καταστροφική επιρροή των χρημάτων στον άνθρωπο. Απόψε η εικόνα του Ιούδα Ισκαριώτη να εισπράττει το ποσό της προδοσίας φέρει ενώπιόν μας το δίλημμα της διατήρησης της ηθικής ακεραιότητάς μας ή της εκμηδένισης αυτής για χάρη του πλουτισμού χωρίς ηθικούς φραγμούς.
«Συνεσθίων Δέσποτα, τοῖς Μαθηταῖς σου, μυστικῶς ἐδήλωσας, τὴν παναγίαν σου σφαγήν, δι’ ἧς φθορᾶς ἐλυτρώθημεν, οἱ τὰ σεπτά σου, τιμῶντες Παθήματα». Εκτός από την προδοσία του Ιούδα, ο Υιός και Λόγος του Θεού διδάσκει απόψε στην ανθρωπότητα την ταπείνωση και την πνευματική υπεροχή στη μηδαμινότητα όσων ανθρώπων επιλέγουν τον πλουτισμό και την άσκηση κακής επιρροής χωρίς να υπολογίζουν ηθικούς φραγμούς, οικογενειακούς δεσμούς ή όποια άλλη κοινωνική συνθήκη. Ο Δεσπότης Κύριος χαρίζει το Σώμα και το Αίμα Του ως εφόδια αθανασίας και όχι ως παγανιστική πρακτική ή «καθιερωμένο έθιμο». Η μετάληψη της σημερινής Θείας Κοινωνίας δεν έγινε για να τηρηθεί ένα «έθιμο» ή για να πάρουμε ένα «μαγικό φίλτρο», αλλά για να προετοιμαστούμε πνευματικά για το επερχόμενο Δεσποτικό Πάθος.
Απόψε η ανύπαρκτη ηθική και η υποκρισία της ανθρώπινης αδυναμίας ξεγυμνώνεται με τον μέγιστο δυνατό τρόπο. Σήμερα το πρωί, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας, ο Απόστολος Παύλος μας προσκάλεσε να μεταλάβουμε το Σώμα και το Αίμα του Θεανθρώπου ώστε να ομολογήσουμε τον θάνατο και την Ανάσταση του Δημιουργού μας. Η εθιμοτυπική προσέλευση δεν θα μας ωφελήσει, αλλά θα μας καταστήσει ανάξιους να ακολουθήσουμε τον Υιό του Ανθρώπου στη σύλληψη, στην άδικη δίκη από τις ιερατικές τάξεις των Ιουδαίων, στον φοβερό διάλογο με τον Πόντιο Πιλάτο και στο βασανισμό από τους Ρωμαίους στρατιώτες. Άλλωστε, είναι γεγονός ότι κανένας Θεός ή άλλη ανθρώπινη φιλοσοφική θεωρία δεν επέτρεψε στον άνθρωπο να Τον θανατώσει, όπως ο Βασιλέας της Δόξης Ιησούς Χριστός, Αμήν!
