Του Ιωάννου Μπουγά, Θεολόγου
Η προσκόμιση της πίτας του Αγίου Φανουρίου στον ναό για ευλόγηση αυτής, προς εξεύρεση διαφόρων απωλεσθέντων αντικειμένων και ικανοποιήσεως επιθυμιών έχει καταντήσει μαγική συνήθεια από τον προηγούμενο αιώνα.
Στους οπαδούς της πίτας αυτής αν τολμήσει κάποιος να πει ότι δεν υπάρχουν στην Εκκλησία τέτοιου είδους δεισιδαιμονίες, αλλά μόνο πίστη στον Χριστό και στην Εκκλησία Του, στην καλύτερη των περιπτώσεων θα τον κοιτάξουν με ανοιχτό στόμα και στην χειρότερη θα τον θεωρήσουν αιρετικό, ενδεχομένως και να του επιτεθούν με λόγους και με έργα.
Αυτοί είναι οι κατ’ όνομα πιστοί, οι ψεύτικοι, οι οποίοι διακατέχονται, όπως οι μετέχοντες σε μαγικές πράξεις, από υψηλό φρόνημα θρησκευτικής αυταρεσκείας, η οποία δημιουργεί την ψυχοπαθολογική κατάσταση της θρησκευτικής αυτάρκειας και στο τέλος καταλήγει σε πνευματικό κενό που εύκολα δημιουργεί διάφορα προβλήματα ψυχολογικά, κοινωνικά, οικονομικά, οικογενειακά. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς δεν επιθυμούν την λογική λύση του προβλήματός τους, αλλά, λόγω της θρησκευτικής έπαρσής τους, καταλήγουν στην εύκολη μαγική λύση της προσφοράς προς τον Άγιο Φανούριο, βέβαιοι για την ανταμοιβή, αρνούμενοι να πολεμήσουν το εγώ τους εντός της ευχαριστιακής συνάξεως.
Ο π. Ιωήλ Γιαννακόπουλος, ο γνωστός φωτισμένος και πολυγραφώτατος κληρικός του 20ού αιώνος, ερμηνεύοντας την φράση του Χριστού: «ουδείς βάλλει οίνον νέον εις ασκούς παλαιούς ει δε μη ρήξει ο οίνος τους ασκούς και ο οίνος απόλλυται και οι ασκοί, άλλα οίνον νέον εις ασκούς καινούς» (Μάρκ. 2. 22) γράφει μεταξύ άλλων κάτι το οποίο έχει διαχρονικὴ ισχύ: «…υπάρχουν σήμερον άνθρωποι, οι οποίοι ομοιάζουν με παλιά και παληά ρούχα και ασκιά, τα οποία δεν παίρνουν μπαλώματα βελτίωσιν, διότι δεν ευρήκαν την εσωτερικήν των χαράν. Θα σας αναφέρω τρία μόνον παραδείγματα ένα από την θρησκευτικήν, το άλλο από την κοινωνικήν και το τρίτον από την εκκλησιαστικήν ζωήν… Παληά είναι ο Άγιος Φανούριος και η πήτα του. Ο Άγιος ούτος είναι νεομάρτυς της Ρόδου αγνώστου εποχής, αγνώστων γονέων κατά τον Συναξαριστήν. Ουδεμίαν ειδικήν χάριν έχει κατά τον βίον του. Η γυναικεία στραβή αντίληψις στραβώνει και εδώ τα πράγματα. Εκ του ονόματος του Φανούριος εξαρτά η στραβή αντίληψις ειδικήν χάριν του να φανερώνει πράγματα χαμένα, μνηστήρας, γαμβρούς νύμφας, αδελφούς κλπ. Η μητέρα του-λέγουν αι μυθοπλάστριαι της πήτας του Αγίου Φανουρίου γυναίκες, τα παληά αυτά ασκιά και ρούχα-είναι εις την κόλασιν! Γίνεται πήτα χάριν αυτής και γίνεται συναλλαγή. Φανέρωσε Άγιε Φανούριε τον γαμβρόν εις την ανύπανδρη κοπέλλα και αυτή θα σου κάμη πήτα για να βγή η μητέρα σου από την κόλασιν! Πόσον ανόητα, ανιστόρητα, ανορθόδοξα είναι τα πράγματα αυτά και επομένως ασκιά παληά είναι εκείναι αι οποίαι τα πιστεύουν!» (Αρχιμανδρίτου Ιωήλ Γιαννακοπούλου, Η ζωή του Χριστού, τόμ. 2ος, Καλαμάτα 1965, σελ. 182-183).
Γιατί όμως οι άνθρωποι καταφεύγουν με φανατικό τρόπο σε τέτοιου είδους πράξεις, οι οποίες φανερώνουν έναν ιδιότυπο Μεσαίωνα, έναν πολιτισμό της ελλείψεως ουσιαστικών σχέσεων. Την απάντηση αλλά και την θεραπεία αυτής της αλλοτρίωσης δίνει από το 1965 ο π. Ιωήλ Γιαννακόπουλος: «Αυτά γίνονται διότι λείπει η εσωτερική ζωή που είναι Ο Χριστός. Ο Χριστός παρουσιάζεται με Νυμφίου χαράν…Ο Χριστός είναι χαρά! Τι είναι χαρά; Κάτι καινούργιο που κάνει τους ανθρώπους καινούργιους! Οι τύποι χωρίς την χαράν του Χριστού είναι γεράματα, οι μετάνοιες και οι νηστείες χωρίς την χαράν είναι σκοτωμός… Πόσον άμοιροι είναι διδασκαλίας και χαράς του Χριστού οι πιστεύοντες τα φανερώματα του Αγίου Φανουρίου με την πήταν του! και ιδού διατί. Που ο Χριστός εδίδαξεν ότι αν ένας οριστικώς καταδικασθή εις την κόλασιν θα σωθή με πήτες και ελεημοσύνη; Που αναφέρεται ότι η μητέρα του Αγίου Φανουρίου εκολάσθη; ….με τα μυθεύματα αυτά το ψυχικόν σχίσιμον και χάος γίνεται χαωδέστερον και η χριστιανική διδασκαλία διαφθείρεται… Ας αφήσωμεν την πήτα του Αγίου Φανουρίου και ας συνπληρώσωμεν τους χριστιανικούς τύπους με χαράν χριστιανικήν. Ας αποκτήσωμεν την χαράν του Χριστού. Αμήν». (ό.π., σελ. 183-185).
Την ευθύνη βεβαίως για όλες αυτές τις αλλοτριωτικές καταστάσεις και εκδηλώσεις φέρουν όσοι κληρικοί και λαϊκοί καλλιεργούν για ίδιον όφελος αυτές τις μαγγανείες, τονίζοντας ότι δεν πειράζει καλό είναι να φέρνετε τις πίτες στην Εκκλησία, δηλαδή είναι σαν να λένε ότι καλή είναι η μαγεία αρκεί να είναι «λευκή»!!!
Δυστυχώς ο δρόμος είναι μακρύς και ευτυχώς που υπάρχουν φωτισμένοι κληρικοί και συνειδητοποιημένοι πιστοί, οι οποίοι προβληματίζονται και προβληματίζουν τοποθετώντας ως κέντρο της ζωής τους τον Χριστό και την Εκκλησία Του και δεν συμμετέχουν σε ανελεύθερες μεσαιωνικές, ψυχοπαθολογικές πράξεις κατασκευής και προσκομίσεως πιτών.
