“Η ευγενής και φιλάδελφος πρόσκλησις του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Βουλγαρίας και κοινού όλων σας πνευματικού Πατρός κυρίου Δανιήλ μας έφερεν από την Μητέρα Κωνσταντινούπολιν σήμερον εις την ιστορικήν αυτήν και σεβασμίαν Μονήν της Γεννήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου εις τα κατάχλωρα υψώματα της δασοσκεπούς Ρίλας, εις το παλλάδιον τούτο του ευσεβούς Βουλγαρικού λαού, το οποίον και δικαίως ανεγνωρίσθη υπό της UNESCO ως μνημείον Παγκοσμίου Πνευματικής Κληρονομίας, διά να εορτάσωμεν μαζί σας «λαμπτήρα της Εκκλησίας περιφανή και περιβόητον», τον «επίγειον» «άγγελον» και «ουράνιον άνθρωπον», τον ιδρυτήν δηλαδή της Μονής Άγιον Ιωάννην, όπως επιτυχώς εχαρακτηρίσθη, επί τη συμπληρώσει 1150 ετών από την γέννησιν και 1080 ετών από την κοίμησίν του”. Με τους εγκάρδιους αυτούς λόγους ξεκίνησε την ομιλία του η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, κατά το λαμπρό Συλλείτουργο με τον Προκαθήμενο της Εκκλησίας της Βουλγαρίας, Μακαριώτατο Πατριάρχη κ. Δανιήλ, που τελέστηκε την Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου 2026, στην πανηγυρίζουσα ιστορική Μονή.

Και ο Πατριάρχης συνέχισε:

“Ήλθαμε με πολλήν συγκίνησιν και μεγάλην χαράν, όχι μόνον διότι επιθυμούμεν να προσκυνήσωμεν τον και από ημάς εξαιρετικώς τιμώμενον Άγιον Ιωάννην και τα ενταύθα από αιώνων αποκείμενα χαριτόβρυτα λείψανά του, και να εκζητήσωμεν τας προς Θεόν πρεσβείας του υπέρ πάντων ημών και της Εκκλησίας, αλλά και διότι σείς αυτοί μας είσθε πολύ αγαπητοί, και πάντοτε επιποθούμεν να απολαύσωμεν τα προσφιλή σας πρόσωπα, να ίδωμεν την κατά Θεόν πρόοδον και ευδοκίμησίν σας, να συμπνευματισθώμεν ιερουργούντες το Μυστήριον της Εκκλησίας εν τη Θεία Λειτουργία και να κοινωνήσωμεν από κοινού του Ποτηρίου της Ζωής, ως γνήσιοι αδελφοί εν Χριστώ. Δοξολογούμεν τον Ύψιστον που μας ηξίωσε αυτής της μεγάλης δωρεάς και ευχαριστούμεν τον Μακαριώτατον Αδελφόν Πατριάρχην κύριον Δανιήλ και την περί Αυτόν Ιεράν Σύνοδον της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Βουλγαρίας διά την λίαν τιμητικήν πρόσκλησιν. Και ταυτοχρόνως κομίζομεν προς όλους την πηγαίαν στοργήν, αγάπην και ευλογίαν της κοινής όλων ημών φιλοστόργου Μητρός και Τροφού, Αγίας του Χριστού εν Κωνσταντινουπόλει Μεγάλης Εκκλησίας. Το φως της, το φως του μαρτυρικού αλλά και ολοφώτου Φαναρίου, φως ακριβούς Πίστεως, Ορθοδόξου Παραδόσεως και Ομολογίας και συνεπούς μέχρις αίματος Μαρτυρίας Ιησού Χριστού, είθε να φωτίζη όλων τας καρδίας, πολύ δε περισσότερον των προσφιλών τέκνων της, μεταξύ των οποίων συναριθμείσθε και εσείς, και αποτελείτε αιτίαν εν Κυρίω εγκαυχήσεώς της και αντικείμενον διαρκούς αγαπητικής σκέψεως και θερμής προσευχής της!”

Σε άλλο σημείο της ομιλίας, ο Πατριάρχης επεσήμανε, μεταξύ άλλων:

“Δεν υπάρχει πιστός Βούλγαρος Ορθόδοξος Χριστιανός, ο οποίος να μη θεωρή εαυτόν ως τέκνον του Αγίου Ιωάννου της Ρίλας! Τον αγαπάτε όλοι πολύ! Τον ευλαβείσθε και τον επικαλείσθε! Τον τιμάτε! Εδώσατε το όνομά του εις την εν Σόφια Θεολογικήν σας Σχολήν. Μέχρι και εις τα νομίσματά σας, εις το Λεβ μέχρι πρότινος, εις το Ευρώ σήμερον, έχετε την αγίαν του μορφήν! Άλλωστε ο ίδιος ο Άγιος Ιωάννης είναι χρυσούν θεοχάρακτον νόμισμα, συμφώνως και προς το λόγιον του Θεοφόρου Ιγνατίου, ότι «ο θεοσεβής άνθρωπος, νόμισμά εστιν υπό Θεού χαραχθέν». Και ο Ιωάννης της Ρίλας δεν ήτο απλώς θεοσεβής! Μακράν πάσης κιβδηλείας, νοθείας και παραχαράξεως εις τα της Πίστεως και τα του ευαγγελικού βίου υπάρχων, ήτο κανών και υπόδειγμα θεοσεβείας!”

O Οικουμενικός Πατριάρχης αναφέρθηκε και στην πρόσφατη διακρατική συμφωνία μεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας, βάσει της οποίας τα λείψανα του Βασιλέως των Βουλγάρων Σαμουηλ μεταφέρθηκαν στην Σόφια, ενώ από την Βουλγαρία επιστράφηκαν εκκλησιαστικά κειμήλια που κατά είχαν αφαιρεθεί κατά το πρώτο μισό του 20ου αιώνος από Πατριαρχικές και Σταυροπηγιακές Μονές της Μακεδονίας και της Θράκης. Ο Παναγιώτατος είπε ότι ο Οικουμενικός Θρόνος χαιρέτησε με ικανοποίηση την εξέλιξη αυτή, θεωρώντας τούτο “ως την αγαθήν αρχήν μόνον της τακτοποιήσεως της εκκρεμότητος, ήτις απαιτεί την επιστροφήν και των υπολοίπων ιερών κειμηλίων εις τας Μονάς των”.  Συγκεκριμένα είπε:

“Προ ολίγων ημερών η Βουλγαρία περιχαρής υπεδέχθη επανελθόντα εξ Ελλάδος, όπου είχον ανευρεθή, τα λείψανα του ιστορικού Τσάρου Σαμουήλ, γενναίου και επιφανούς ηγέτου του Βουλγαρικού Έθνους. Ο εκφρασθείς ενθουσιασμός και αι πάνδημοι τελεταί που έλαβον χώραν, μας δίδουν ένα μέτρον της χαράς και συγκινήσεως, η οποία επλήρωσε τον λαόν της Βουλγαρίας όταν επεστράφησαν εξ Ουγγαρίας, κατά το μακρινόν 1187, όπου είχον φεύ απαχθή ως λάφυρα, και έφθασαν εις Σόφιαν τα ιερά λείψανα του Αγίου Ιωάννου της Ρίλας! Τα τέκνα ούτως απέλαβον τον Πατέρα των, η Πατρίς τον Προστάτην της, ο Κλήρος τον θησαυρόν του, οι ηγεμόνες τον στηριγμόν των! Η επιστροφή των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ εις την Βουλγαρίαν εγένετο, κατόπιν διακρατικής Συμφωνίας μεταξύ Ελλάδος και Βουλγαρίας, με ταυτόχρονον επιστροφήν κειμηλίων τινών ιερών εις την Ελλάδα, θησαυρισμάτων Πατριαρχικών και Σταυροπηγιακών ημετέρων Μονών εν Μακεδονία και Θράκη, παλαιότερον αφαιρεθέντων εκ των Μονών εν καιροίς χαλεποίς. Η Μήτηρ Εκκλησία δεν ήτο δυνατόν παρά να χαιρετήση με πολλήν ικανοποίησιν το γεγονός, θεωρούσα τούτο ως την αγαθήν αρχήν μόνον της τακτοποιήσεως της εκκρεμότητος, ήτις απαιτεί την επιστροφήν και των υπολοίπων ιερών κειμηλίων εις τας Μονάς των. Είμεθα βέβαιοι ότι η αδελφική αγάπη του Μακαριωτάτου Πατριάρχου κυρίου Δανιήλ και της περί αυτόν Σεβασμίας Ιεραρχίας θα εξαντλήση πάσαν δυνατότητα θετικής επιρροής προς τας αρμοδίας Κρατικάς Αρχάς της Βουλγαρίας, ώστε να κλείση οριστικώς εν δικαιοσύνη και ομονοία το αλγεινόν τούτο κεφάλαιον!” [Διαβάστε εδώ το πλήρες κείμενο της Πατριαρχικής ομιλίας]

Προηγουμένως στην προσφώνισή του, ο Μακαριώτατος Πατριάρχης Βουλγαρίας κ. Δανιήλ, εξέφρασε την χαρά του από την παρουσία του Παναγιωτάτου σε αυτή την σημαντική εορτή κατά την οποία τιμάται ο πατέρας του Ορθόδοξου Μοναχισμού στην Βουλγαρία. 

“Ιδιαιτέραν χαράν και ευλογίαν διά πάντας ημάς αποτελεί το ότι κατ’ αυτήν ταύτην την σημερινήν εύσημον και πανυπέρλαμπρον ημέραν έχομεν μεθ’ημών συμπανηρυρίζοντα και συλλειτουργούντα τον εν Χριστώ πεφιλημένον αδελφόν και εκλεκτόν ημών φίλον, τον Αρχιεπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως και Οικουμενικόν Πατριάρχην, κ. Βαρθολομαίον. Η ημέρα αύτη αποτελεί το αποκορύφωμα των λαμπρών εορταστικών εκδηλώσεων επί τοις διπλοίς αγομένοις επετείοις της τε γεννήσεως και της μακαρίας κοιμήσεως του οσίου πατρός ημών, Ιωάννου, εφόρου της Ρίλας. Ο Παναγιώτατος ανταπεκρίθη ασμένως εις την πρόσκλησιν ημών και ολοκλήρου της Ιεράς Συνόδου της καθ’ημάς αγίας Ορθοδόξου Εκκλησίας, διά να συμμερισθή και να βιώση μεθ’ημών την τόσον σημαντικήν ταύτην ημέραν της μνήμης του ουρανίου ημών αντιλήπτορος. Ευχαριστούμεν εκ καρδίας την Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητα, όπως και πάντας τους συνοδεύοντας αυτόν ενταύθα αγαπητούς εν Χριστώ ημών αδελφούς, εκφράζοντες ευγνωμοσύνην διά την αγάπην και την φιλαδελφίαν, τας οποίας εκδηλώνουν προς ημάς τόσον ο ίδιος προσωπικώς όσον και σύμπασα η Μήτηρ Εκκλησία, το σεπτόν Οικουμενικόν Πατριαρχείον Κωνσταντινουπόλεως.”

Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, ο Μακαριώτατος υπενθύμισε ότι κατά την ημέρα αυτή ο Παναγιώτατος εορτάζει μία προσωπική επέτειο, καθώς συμπληρώνονται 57 έτη από την εις Πρσβύτερον χειροτονία του.

“Η χαρά της σημερινής πανηγύρεως γίνεται ακόμη μεγαλυτέρα, καθώς σήμερον συμπληρούνται πεντήκοντα επτά έτη από την εις πρεσβύτερον χειροτονίαν Σας. Την 19ην Οκτωβρίου 1969, εις το καθολικόν της Ιεράς Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, εχειροτονήθητε πρεσβύτερος από τον αοίδιμον γέροντά Σας, μητροπολίτην Χαλκηδόνος Μελίτωνα. Με αδελφικήν αγάπην συμμεριζόμεθα την συγκίνησίν Σας και ευχαριστούμεν μαζί τον Θεόν διά το πολύτιμον δώρον της ιερωσύνης. Είναι μεγάλη ευλογία ότι ο Κύριος μας ηξίωσε να συλλειτουργήσωμεν μετά της Υμετέρας Παναγιότητος αυτήν ακριβώς την ημέραν, εδώ, εις την ιεράν μονήν της Ρίλας, ενώπιον των τιμίων λειψάνων του οσίου και θεοφόρου πατρός ημών Ιωάννου του Θαυματουργού. Ευχόμεθα ο Μέγας Αρχιερεύς Χριστός, διά των πρεσβειών του οσίου, να Σας χαρίζη υγείαν και πνευματικήν δύναμιν, να Σας στηρίζη με την χάριν Του και να Σας αξιώνη να συνεχίζητε διά πολλά ακόμη έτη την καρποφόρον διακονίαν Σας εις την αγίαν Του Εκκλησίαν.” [Διαβάστε εδώ το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Μακαριωτάτου]

Με τους δύο Προκαθημένους συλλειτούργησαν οι Αρχιερείς που συνοδεύουν τον Παναγιώτατο και Μητροπολίτες μέλη της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας Βουλγαρίας. 

Εκκλησιάστηκαν η Α. Μεγαλειότης ο Βασιλεύς Συμεών, τ. Πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, ο οποίος ανέγνωσε το Σύμβολο της Πίστεως, Άρχοντες Οφφικιάλιοι της Μ.τ.Χ.Ε., εκπρόσωποι της πολιτικής ζωής του τόπου, η Εξοχ. Πρέσβης της Ελληνικής Δημοκρατίας στην Σόφια κ. Δέσποινα Κουκουλοπούλου, ο Εντιμ. κ. Μάξιμος Χαρακόπουλος, μέλος της Βουλής των Ελλήνων και Γενικός Γραμματέας της Δ.Σ.Ο., και πλήθος ευλαβών προσκυνητών.

Την Κυριακή, οι δύο Προκαθήμενοι εκκλησιάστηκαν κατά την Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Πατριαρχικό Καθεδρικό Ναό Αγίου Αλεξάνδρου Νιεύφσκι, στο τέλος της οποίας ο Πατριάρχης Βουλγαρίας προσφώνησε τον Οικουμενικό Πατριάρχη, ο οποίος αντιφώνησε καταλλήλως [Διαβάστε τις ομιλίες ΕΔΩ και ΕΔΩ]. Στη συνέχεια ο Παναγιώτατος τέλεσε τρισάγιο στον τάφο του αοιδίμου Πατριάρχου Βουλγαρίας κυρού Νεοφύτου, στον Ναό της Αγίας Κυριακής. 

Το Σάββατο, το απόγευμα, αμέσως μετά την άφιξη του Οικουμενικού Πατριάρχου και της τιμίας συνοδείας του, στην Σόφια, πραγματοποιήθηκε επίσημη υποδοχή στο Συνοδικό Μέγαρο από τον Μακ. Πατριάρχη Βουλγαρίας και Μητροπολίτες μέλη της Ιεράς Συνόδου. Στο συνοδικό Παρεκκλήσιο τελέστηκε Δοξολογία και στη συνέχεια στην Αίθουσα του Θρόνου του Συνοδικού Μεγάρου ακολούθησαν χαιρετισμοί των δύο Προκαθημένων [Διαβάστε και δείτε τις ομιλίες ΕΔΩ]. 

Ακολούθως, οι δύο Προκαθήμενοι, παρουσία του Εξοχ. Υφυπουργού Πολιτισμού της Βουλγαρίας, διπλωματών, αντιπροσωπείας της Δ.Σ.Ο., και πλήθους άλλων παρισταμένων, εγκαινίασαν την έκθεση «Το Άγιον Όρος εις Σόφιαν» του αειμνήστου Έλληνα ζωγράφου Ευθυμίου Βαρλάμη (1942-2016), που φιλοξενείται στο Εθνικό Μέγαρο Πολιτισμού [Διαβάστε την ομιλία του Παναγιωτάτου ΕΔΩ]. Η έκθεση διοργανώνεται υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Σόφιας και του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελληνικής Δημοκρατίας. 

________

Φωτό: Νίκος Παπαχρήστου