Του Νικολάου π. Κων. Ζώη Υποστρατήγου Αστυνομίας ε.α . Πτυχιούχου Φιλοσοφικής ΕΚΠΑ.
Προ ημερών , “ως δρόσος Αερμών” ως “πολυτίμητος μαργαρίτης” εδωρήθη εις την οικογένεια μας το νέον βιβλίον του Μητροπολίτου Ναυπάκτου “ Γερόντισσα Γαλακτία η Βλέπουσα”.
Μετά την μελέτη του βιβλίου αυτή ας επιτραπεί εις την ελαχιστότητα μου η διατύπωση ορισμένων σκέψεων.
Το βιβλίο αυτό είναι πνευματικό αριστούργημα. Εγκυκλοπαίδεια σωτηριολογική. Φωτοαντίγραφο της Αχειροποίητης εν Ουρανοίς Πολιτείας. Δικαίωση θεολογική της Εκκλησιαστικής Υμνογραφίας και σύνολης της δοκιμασμένης διαχρονικά ορθοδόξου μεθοδολογίας! Ακραιφνής συνέχεια της φαεινής παρουσίας των γνησίων μελών της Εκκλησίας, ήτοι των Προφητών , Αποστόλων, Μαρτύρων,Ομολογητών, Οσίων και Δικαίων ! Περίβλεπτη παραγωγή του ακατάλυτου στο διάβα των αιώνων “μηχανισμού” της ησυχαστικής εμπειρίας!. Όσα και αν αναφέρει κάποιος θα είναι ολίγιστα !Ένα βιβλίο που μέσα στην απλότητα του έχει τέτοια μεγέθη πνευματικά και τέτοιο πλήθος νοημάτων , που το καθιστούν το δυνατότερο σύγγραμμα των τελευταίων ετών! Μια απλή γριούλα , χωρίς ίχνος ακαδημαϊκής θεολογικής παιδείας, να παρουσιάζεται σε απόλυτη αντιστοιχία με τους ανεπανάληπτους Γρηγόριους της Εκκλησίας , το Θεολόγο και τον Παλαμά και να εκφράζεται οιονεί σαν τον Όσιο Συμεών τον Νέον Θεολόγον!
“Το Πνεύμα όπου θέλει πνεί” κατά την αψευδή ρήση του Κυρίου, αλλά αναπαύεται και καρποφορεί σε απλές ψυχές , που ανέπτυξαν χωρίς δαιδαλώδεις προαιρετικές και γνωμικές δολιχοδρομήσεις το αυτεξούσιο και κινήθηκαν με την ορμή του φυσικού θελήματος μέσα στους υπερφυσικούς αναβαθμούς της Ακτίστου Χάριτος!
Η Οσία Γερόντισσα Γαλακτία “έσωσε το κατά φύσιν , έφυγε το παρά φύσιν, υπέρ φύσιν γενομένη”’όπως ψάλλουμε για Τον Τίμιο Πρόδρομο στην εορτή του Γενεσίου Του. Αποδεικνύει τούτο το συμπεπυκνωμένο σε θεϊκά μηνύματα σύγγραμμα, ότι όσο και αν θέλουν κάποιοι να σχετικοποιήσουν την εκκλησιαστική ζωή, προσδένοντας την στο άρμα των κτιστών γνώσεων της Ψυχολογίας, Φιλοσοφίας και Κοινωνιολογίας, η απλότητα των εμπειρικών καταθέσεων των Αγίων θα μεγαλύνει πάντα το εκκλησιαστικό έργο και θα νοηματίζει το μυστήριο που κρύβεται στη φάτνη της Βηθλεέμ , στον Σταυρό του Γολγοθά και στο κενό μνημείο Του Σωτήρος μας.
Η Θεολογία δεν είναι στοχασμός. Αυτό το λέει η αιρετική δύση που εισήγαγε τον σχολαστικισμό. Η θεολογία είναι εμπειρία , καρπός θεοπτίας. Είναι παράγωγο του ησυχασμού, της μεθοδολογίας που θεραπεύει τον νούν, την “λεπτοτάτην προσοχήν” κατα τον Άγιον Γρηγόριον τον Παλαμά, από τις επιθέσεις των λογισμών και τα τραύματα των παθών.
Το βιβλίο αυτό αναιρεί τον νεο-σχολαστικισμό που εισήχθη τα τελευταία χρόνια στην ακαδημαϊκή θεολογία του τόπου μας. Αποκαλύπτει τις επιδράσεις από την Δύση και τις ολέθριες επιπτώσεις που έχουν στην ζωή κάποιων μελών της Εκκλησίας. Ξεσκεπάζει την θεωρία του Περσοναλισμού- Ζηζιουλισμού που με τέχνη και μαεστρία αθωώνει κάθε εμπαθή κατάσταση την οποία το φθαρμένο γνωμικό μας θέλημα καθιερώνει ως “ιερό” και “αποδεκτό” τρόπο ζωής ! Αφού η φύση συνδέεται με το αναγκαίο και η γνώμη με το άτομο που υποστασιάζει την συγκεκριμένη φύση , συνεπάγεται ότι κάθε παρέκκλιση από την φυσική οριοθεσία είναι αναπόφευκτη κατάσταση. Είναι επιβολή “φυσικής” ανάγκης την οποία με “ αγάπη και ελευθερία!!!” ακολουθεί η θέληση του συγκεκριμένου ανθρώπου. Έτσι εξηγούνται τα αμοραλιστικά σύγχρονα ρητορικά σχήματα ενίων Ποιμένων και Ακαδημαϊκών “φωστήρων” που εισηγούνται τον αγαπισμό ως τρόπο σωτηρίας και πιο συγκεκριμένα τον “ροζουλό” αγαπουλισμό. Ακούς και λένε, «αγάπα και κάνε ο,τι θέλεις» , «η αγάπη απελευθερώνει από τα ταμπού κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα», « δεν ασχολείται με τα κρεβάτια ο Χριστός», «η νηστεία είναι καλογερική επινόηση και ιδιορρυθμία», «τα ¨ μη¨ και τα ¨δεν¨ οδηγούν στο ¨μηδέν¨ και κάθε άλλο μετανεοτερικό σύνθημα που με έξυπνο τρόπο αμνηστεύει και επιβάλλει την εμπαθή ηδονή, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να κηρύττονται από “άμβωνος” περισσότερο τα ανθρώπινα δικαιώματα και ο “δικαιωματισμός” , από τις Εντολές Του Χριστού.
Η Γερόντισσα Γαλακτία μέσα απ΄αυτό το συγκλονιστικό βιβλίο, εισηγείται την εν Χριστώ αγάπη που είναι καρπός Χάριτος και όχι σχέση συμφεροντολογική ή εκχυδαϊσμένη. Είναι θυσία, ανιδιοτελής κένωση, φιλοθεΐα και φιλανθρωπία. Και αυτή η αγάπη είναι το “εργολαβικό” δυναμικό που με “υλικά” την προσευχή , την αγνότητα, και άσκηση γενικά, θεμελιώνει και αναγείρει πάνω στο κρηπίδωμα της αυτομεμψίας και της γνήσιας ταπεινοφροσύνης, το περίβλεπτο οικοδόμημα της Θεώσεως!
Οι ιδιόχειρες επιστολές της είναι κειμήλια αγιοπνευματικής κατάθεσης και Μητερικού ( ως παράλληλη έκφραση στην ορολογία “Πατερικού” ) λόγου και βρίσκονται σε απόλυτη εκφραστική και νοηματική ευθυγράμμιση με τα υπόλοιπα παραθέματα που εμπεριέχει το θεόπνευστο τούτο έργο.
Το βιβλίο αυτό δείχνει τι σημαίνει ο όρος “ Εκκλησία”! Όλοι ομιλούν σήμερα βερμπαλιστικά και ανούσια για την Εκκλησία, κυρίως μεγαλοσχήμονες κληρικοί σφετερίζονται τον όρο για δικά τους συμφέροντα και ενεργούν εξωεκκλησιαστικά συνήθως, στο όνομα μιας τάχατες εκκλησιολογικής εγκυρότητας και ακριβείας. Η Εκκλησία είναι «Σώμα Χριστού» κατά τον Απόστολο Παύλο ( Α΄Κορ. 12,27) και όχι Τριαδολογικής σύνθεσης και ενεργειακής ταξινόμησης πνευματικό μόρφωμα, όπως εσχάτως εισηγήθηκε ο αιρετικότατος Περσοναλισμός. Η Εκκλησία ενεργεί θεραπευτικά και ωθεί το κατ’ εικόνα στο καθ’ ομοίωσιν ! Η Εκκλησία δεν υπάρχει για να διατηρεί βυζαντινολογικά στοιχεία και ιστορικά δρώμενα, ούτε για να εξασφαλίζει μια ευρύτερη κοινωνική συναίνεση , ούτε και για να εξωραΐζει επιφανειακά τον άνθρωπο τιθασσεύοντας τα “αδαμιαία” κληροδοτήματα του . Πάντα θα παράγει Αγίους!! Αυτό είναι το έργο της, αυτή είναι η βασική αποστολή της ! Όλα τα ήδη αναφερθέντα ως αποστολή της Εκκλησίας, ακόμη και αυτά που είναι σε ένα βαθμό αποδεκτά, δεν ορίζουν την οντολογία της και την αποστολή της. Η Εκκλησία είναι ΧΡΙΣΤΌΣ! Και είναι γνήσια μέλη της όσοι αποκτούν ήθος Χριστού και φθάνουν σε τέλεια μέτρα αρετής και όσοι αγωνίζονται έστω με φιλότιμο και έμπνευση να μιμηθούν τα θεραπευμένα μέλη της. Είναι οι μακαριζόμενοι από τον Απόστολο Παύλο ως «αδελφοί άγιοι κλήσεως επουρανίου μέτοχοι».(Εβρ.3,1-16). Μπορεί κάποιος, κατά τον μεγαλύτερο σύγχρονο εκφραστή της Ορθόδοξης Παράδοσης π. Ιωάννη Ρωμανίδη να έχει υψηλή θεσμική θέση στην Εκκλησία, και όμως να στερείται εμπειρική εκκλησιολογική γνώση που είναι η ενδοκάρδια μετοχή στην Άκτιστη Ενέργεια Του Θεού, οπότε υπερτερεί καταλυτικά στην πνευματική ιεραρχική δομή των εκκλησιαστικών μελών « μια απλή γιαγιούλα ή ένας τσοπάνος από τα Άγραφα» ( δική του έκφραση από επιστολή του). Ενθυμούμαι πόσο πολεμήθηκε ο λαοφιλέστερος άγιος της εποχής μας Μέγας Παΐσιος ο Αγιορείτης ακόμη και από επισκόπους, αφού έφτασε στο σημείο κάποιος εξ’ αυτών να ελέγξει ένα απλό ιερομόναχο επειδή ενθουσιωδώς μιλούσε γι’αυτόν. « «Ποιος είναι αυτός ο Παΐσιος επιτέλους– είπε με δεσποτική αυταρχικότητα-που είναι υπεράνω της Εκκλησίας και γίνεται τόσος ντόρος γι’αυτόν ; » . Δεν έχασε καιρό ο φωτισμένος λευίτης και τον αποστόμωσε όντως θεολογικά. « Ο Παΐσιος αυτός που απαξιώνετε, δεν είναι υπεράνω της Εκκλησίας ΕΙΝΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ, γιατί χριστοποίησε την ύπαρξη του. Είναι ένα ζωντανό μέλος της Εκκλησίας που δείχνει τι είναι η Εκκλησία και που οδηγεί η αυθεντική εκκλησιαστική ζωή! Εσείς προσέξετε , γιατί έχετε ταχθεί να διακονείτε την Εκκλησία και μάλιστα από θέση επιτελική και μπορεί στο τέλος, ενώ με την αρχιερωσύνη σας εντάσσεται άλλους μέσα σ’ αυτήν ,εσείς να είστε έξω και να πάθετε ο,τι έπαθαν οι μάστορες της Κιβωτού του Νώε. Διευκόλυναν άλλους να μην πνιγούν , αλλά πνίγηκαν οι ίδιοι». Έτσι γίνεται αντιληπτό αυτό που τόνιζε ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης, και είναι λίαν διαφωτιστικό για την εκκλησιολογική φληνάφεια που επικρατεί από τους εκμεταλλευτές της Εκκλησίας στις ημέρες μας. « Ο Αυγουστίνος προτάσσει την πίστη και μετά έρχεται η γνώση. Η βασική προϋπόθεση του Αυγουστίνου είναι ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί μόνο δια της λογικής να γνωρίσει την αλήθεια , αλλά πρώτα η λογική δια της πίστεως να γνωρίσει την αλήθεια, προηγείται η πίστη. Μετά δια της πίστεως κανείς δέχεται τα δόγματα και μετά καταλαβαίνει τα δόγματα. Οπότε είναι η πίστη που προηγείται της γνώσεως. Κατ’ αυτό τον τρόπο ανεπτύχθη και μια άλλη περίεργη θεωρία του Αυγουστίνου. Γιατί δεχόμαστε τα δόγματα? Διότι είναι της Εκκλησίας τα δόγματα, είναι της Εκκλησίας η διδασκαλία. Οπότε, η αυθεντία για την αποδοχή είναι η Εκκλησία για τον Αυγουστίνο. Είναι η πρώτη φορά , που εμφανίζεται αυτή η αντίληψη. Ενώ σ’ εμάς δεν υπάρχει αυτή η αντίληψη. Σε μας είναι οι Πατέρες, δεν είναι η Εκκλησία. Η Εκκλησία για μας δεν είναι μια αφηρημένη ιδέα που ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΙΕΡΑΡΧΙΚΗ ΑΥΘΕΝΤΙΑ !. Σε μας είναι “ ΟΙ ΕΜΠΕΙΡΙΑΝ ΕΧΟΝΤΕΣ”. Οι θεούμενοι είναι η αιτία που δεχόμεθα εμείς τα δόγματα. Δηλαδή , ο θεούμενος που έχει άμεση γνώση περί Θεού, είναι το θεμέλιο της πίστεως της δικής μας, διότι εμείς που δεν έχουμε άμεση γνώση περί Θεού, δεχόμεθα την διδασκαλία αυτών που έχουν γνώση.»( Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου, Εμπειρική Δογματική, Τόμος Α΄σελ. 132). Οπότε , αποφαίνεται η ποιμαινομένη Εκκλησία περι των «κυοφορουμένων» αγίων και η ποιμαίνουσα διερευνά και διασαφηνίζει με τα κριτήρια των θεουμένων ποιος πχ είναι Άγιος και ποιος όχι. Αν βεβαίως υπάρχουν τέτοια κριτήρια, ή αν είναι σε θέση να ενεργοποιούν τα κριτήρια των θεουμένων και όχι να τα αντικαθιστούν με τα δικά τους εμπαθή αισθητήρια…. Διαφορετικά η Εκκλησία ως μέθοδος της θεώσεως θα έχει πάντα ως αναντικατάστατη φωνή την εμπειρία των Αγίων και ουδόλως ενδιαφέρει η προς καιρόν στρέβλωση και πολεμική των εκασταχού ταγών της εκκλησιαστικής « ποιμασίας» περι του ποιος είναι άγιος και ποιος όχι…
Τελευτώντας εκφράζουμε ένθερμες ευχαριστίες στον Άγιο Μητροπολίτη- Συγγραφέα και για την προσφορά του αυτή. Ξεκίνησε με το «Μια βραδιά στην έρημο του Αγίου Όρους» και έφτασε στην «Γερόντισσα Γαλακτία η Βλέπουσα» που ανακεφαλαιώνει και δικαιώνει στην πράξη όλη την μέχρι τώρα εμπνευσμένη , θεοκίνητη τολμώ να είπω συγγραφική παραγωγή του. Δικαιώνει αυτό που αναφέρεται στον πρόλογο του βιβλίου ότι ο Άγιος Πορφύριος παρέπεμψε το 1988 τα δύο νεαρά παιδιά που διψούσαν την αλήθεια στον π. Ιερόθεο Βλάχο ως «αυθεντικό εκφραστή της παραδόσεως»!. Παρά την πολεμική που δέχεται κατά καιρούς τόσο από τους θρασύτατους μεταπατερικούς ( κάποιοι τους λέγουν και «ψυχολογιστές» επειδή διδάσκουν ότι είναι ελλιπής η ποιμαντική χωρίς το δεκανίκι της σύγχρονης ψυχολογίας) , όσο και από εμπαθείς και άκριτους ψευδοζηλωτές, εκείνος στέκεται φωτεινό ορόσημο στις επάλξεις , διευκολύνει την πλοήγηση των θεολογικών πραγμάτων απεγκλωβίζοντας τα απο την σύγχρονη αμφισημεία των θολωμένων παραθεμάτων και αποτελεί το ήθος του και ο λόγος του εγγύηση για ό,τι μας απασχολεί. Φαίνεται άλλωστε και η υπερβάλλουσα αγάπη και εμπιστοσύνη που έτρεφε η Οσία όντως, Γαλακτία η εν Κρήτη στο πρόσωπο του. Αυτό έχει σημασία. Η προσέγγιση ενός Αγίου και η αψευδής μαρτυρία του. Όλα τα άλλα είναι σισύφειο δράμα που τραγικοποιεί λόγω των εμπαθών ληρημάτων την εκκλησιαστική επικαιρότητα. «Ο δε πνευματικός ανακρίνει μεν πάντα, αυτός δε υπ΄ουδενός ανακρίνεται» ( Α’ Κορ Α΄2,15). Ο Άγιος αποφαίνεται απλανώς περί ανθρώπων και φαινομένων, όταν βέβαια έχει πληροφορία και εκφράσει άποψη. Αυτή η κατάθεση μετράει . Διαφορετικά , μπορεί να έχεις το ειδικό χάρισμα να διαχειρίζεσαι την Χάρη που δημιουργεί την αγιότητα (αποστολική διαδοχή ) και επειδή εμπειρικά την αγνοείς, πρακτικά είσαι τυφλός και δεν την εντοπίζεις εκεί που υπάρχει ή και το χειρότερο καθίστασαι ανηλεής πολέμιος της. Ελευθερία στην Ορθόδοξη Παράδοση είναι η ζωηφόρος εξάρτηση από Τον Χριστό και η έμπρακτη αποδέσμευση από τα πάθη. Δεν είναι η δυνατότητα επιλογής όπως την εννοεί ο κόσμος και την «δογματίζει» η μεταπατερική «θεολογία».
Εν κατακλείδι καταθέτω εν παρρησία ότι το εμπεριστατωμένο τούτο έργο εξεικονίζει εναργέστερα την μεγίστη αγιότητα της Γερόντισσας Γαλακτίας, όπως «εξ ιδίας πείρας» αποφαίνεται και ο προλογίσας θαυμασιώτατα το βιβλίο , μοναχός Ιερόθεος. Βέβαια , οφείλω με παρρησία να ομολογήσω ότι η οικογένεια μου ήδη την τιμούσε ως ΑΓΙΑ , λόγω κολοσσαίου θαύματος που επετέλεσε σε ένα από τα κορίτσια μας, εξαφανίζοντας ολοσχερώς επικινδυνότατο δυσγερμήνωμα ( κακοήθη όγκο ) από τις ωοθήκες! Αν γι΄αυτό παρατηρήσει κάποιος ότι βιαστήκαμε , υπενθυμίζοντας μας το γραφικό λόγιο «μη τις εκ των αρχόντων επίστευσεν εις αυτίν ή εκ των φαρισαίων; αλλ΄ο όχλος ούτος ο μη γινώσκων τον νόμον επικατάρατοι εισί» (Ιωανν.7,48), θα παρουσιάσω συνήγορό μας τον Όσιο Συμεών τον Νέον Θεολόγον , ο οποίος διώχθηκε ανηλεώς από την εκκλησιαστική ηγεσία της εποχής του, επειδή τιμούσε λόγω βιωματικής γνώσης ως Άγιο τον γέροντα του , τον Όσιο Συμεών τον Ευλαβή και είχε φιλοτεχνήσει και την εικόνα του , την οποία είχε στο κελί του και γινόταν γι ΄αυτόν σημείο προσευχητικής αναφοράς και πνευματικής εμπνεύσεως.
Ευχόμαστε το θεόπνευστο τούτο έργο να αποτελέσει μοχλό θείας χειραγωγήσεως για πολλές ψυχές, αποκολλώντας τις από την λάσπη της αμαρτίας και προβολέα ακτίστου φωτοχυσίας που θα διαλύσει τα σκότη που εισήγαγαν οι νεώτεροι «διαφωτιστές» στον τόπο μας ,με τα σαπρά προϊόντα του γερμανικού ιδεαλισμού και των λοιπών ληρυμάτων της «στιλπνής» αλλά και απατηλής Ευρωπαϊκής κουλτούρας.
