Του Αρχιμ. Χρυσόστομου Χρυσόπουλου, Θεολόγου-Κοινωνιολόγου
Τέλειωσε ο μήνας Ιανουάριος και κάνοντας μια «περιήγηση» στο ημερολόγιο του διαπιστώσαμε ότι πολλές ημέρες του τίμησαν έναν ή περισσότερους Πατέρες της Εκκλησίας. Δίκαια λοιπόν έχει χαρακτηρισθεί ως ΜΗΝΑΣ ΠΑΤΕΡΩΝ. Από την πρώτη ημέρα του έως και την προτελευταία του ο συναξαριστής σταμάτησε προκειμένου να μας συστήσει Ιεράρχες που διέπρεψαν ως ποιμένες, ως κήρυκες, ως συγγραφείς. Συνδύασαν όλοι τους την αγία βιωτή, την επισκοπική αξία και το συγγραφικό χάρισμα. Είχαν δε και τις προϋποθέσεις να μετάσχουν κάποιοι και σε οικουμενικές ή τοπικές Συνόδους.
Η Πρωτοχρονιά, εκτός της Δεσποτικής εορτής της του Κυρίου περιτομής, ζωντάνεψε στη μνήμη μας τον ΜΕΓΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟ, τον γόνο και Ιεράρχη της Καισαρείας. Μέλος αγίας οικογένειας, γεννήθηκε το 329 και διακρίθηκε στη ζωή του για την πολυμάθειά του. Το φιλανθρωπικό του έργο έχει αναδειχθεί ως μοναδικό για την εποχή του. Στις 10 του ίδιου μήνα θυμηθήκαμε τον αδελφό του ΑΓΙΟ ΓΡΗΓΟΡΙΟ, τον γεννημένο το 332. Το 375 χειροτονήθηκε Επίσκοπος Νύσσης. Η ζωή του είχε εξορίες, συγγραφές, αγιότητα. Πιθανότατα το 395 έφυγε από τον κόσμο αυτό.
Συνεχίζοντας την διαδρομή μας στον Ιανουάριο σταματήσαμε στην 18η ημέρα του. Ο Αλεξανδρινός θρόνος τιμά και γεραίρει δύο λαμπρούς Ιεράρχες του. Ο ΜΕΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ και ο ΑΓΙΟΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ κοσμούν το συναξάρι της Εκκλησίας. Ο πρώτος μάλλον γεννήθηκε το 296 στην Αλεξάνδρεια. Μετείχε της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου και αναπαύτηκε από τα βάσανά του το 373. Ο δεύτερος, έχοντας ανέβει στον αρχιερατικό θρόνο το 412, μετείχε της Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου και κοιμήθηκε το 444. Μας άφησαν και οι δύο πολύτιμα συγγράμματα με ερμηνευτικά, αντιαιρετικά και δογματικά θέματα.
Την επόμενη ημέρα (την 19η) γιόρτασε θα λέγαμε η Ορθοδοξία. Ο ΑΓΙΟΣ ΜΑΡΚΟΣ -Επίσκοπος Εφέσου, ο Ευγενικός- πήγε στη Σύνοδο της Φεράρας και με επιχειρήματα ικανοποιητικά αποστόμωσε όλους όσους επιχειρούσαν την ένωση με την Δυτική Εκκλησία. Υπεράσπισε την πίστη που είχε διδαχθεί με τον καλύτερο τρόπο.
Μια εβδομάδα αργότερα, στις 25, πρόβαλλε η Εκκλησία τον ΑΓΙΟ ΓΡΗΓΟΡΙΟ, Επίσκοπο Ναζιανζού. Γεννημένος το 329 στην Αριανζό, μορφωμένος στη Παλαιστίνη, στην Αλεξάνδρεια, στη Αθήνα. Ανήλθε μέχρι και τον Αρχιεπισκοπικό Θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως (το 381). Ο Κύριος τον κάλεσε κοντά Του το 389 έχοντας αφήσει για μελέτη κείμενα τεράστιας θεολογικής αξίας, ως αποτελέσματα της πολυμάθειάς του, του ρητορικού και του ποιητικού χαρίσματος που διέθετε. Η Εκκλησία τον ονόμασε «Θεολόγο», πράξη σπάνια με βαθύ νόημα
Για δύο ημέρες -27 και 29 του Ιανουαρίου- ήρθαν στη θύμησή μας οι ανακομιδές των ιερών Λειψάνων δύο μεγάλων Πατέρων. Του Αγ. ΙΩΑΝΝΟΥ του ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ και του Αγ. ΙΓΝΑΤΙΟΥ του ΘΕΟΦΟΡΟΥ, αντίστοιχα. Ότι πολυτιμότερο έχει η γη στα σπλάχνα της είναι τα χαριτόβρυτα οστά των αγιασμένων υπάρξεων. Άλλα είναι άφθαρτα, κάποια μυροβλύζουν, όλα θαυματουργούν.
Η παιδεία του ελληνορθόδοξου γένους μας την προτελευταία ημέρα του μήνα τίμησε τους προστάτες της ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ, τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο, τον Βασίλειο τον Μέγα, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο. Σαν κοινός εορτασμός καθιερώθηκε το 1100, μετά από διαφωνίες για το ποιος και γιατί άξιζε τέτοιας προβολής.
Οι καιροί μας αναζητούν πνευματικούς πατέρες με ακεραιότητα βίου, με γνήσιο ιεραποστολικό ζήλο, με πορεία γεμάτη αρετή και αποφασιστικότητα. Απαιτούν ακόμα και ρήξη με την ρηχότητα και την επιπολαιότητα που εμφωλεύει σε πτυχές της κοινωνικής ζωής και που απειλεί το ποίμνιο. Παραδείγματα Επισκόπων φίλεργων και δυναμικών αρκετά και σπουδαία μας πρόσφερε ο Ιανουάριος, πρέπει και να τα αξιοποιήσουμε.
Η όλη ζωή τους κινήθηκε μεταξύ ειλικρίνειας και σοβαρότητας, πίστης και εντιμότητας, συνέπειας και συνέχειας, υπακοής και υπομονής, θάρρους και παραδείγματος. Αρετές που διαχρονικά κοσμούν λίγους, επιλογές που σήμερα ακολουθούν ελάχιστοι. Eκείνοι περπατούσαν θαρρετά λόγω αγιότητας βίου, εμείς ακροβατούμε λόγω αγριότητας βιωτής. Η κληρονομιά υπάρχει, τα πρότυπα υφίστανται, η πραγμάτωση αναμένει. Ας τους μιμηθούμε ως χριστιανοί, ας τους ακολουθήσουμε ως Ποιμένες.
