Του Παντελή Λεβάκου, υπ. Δρ., Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ
«Ήταν προτιμότερο για εσένα Ιούδα να μην είχες συλληφθεί στην κοιλιά της μητέρας σου, ήταν προτιμότερο για εσένα προδότη να μην γεννηθείς επειδή επέλεξες να εναντιωθείς απέναντι στον Υιό του Θεού». Με τα λόγια αυτό ο υμνογράφος τονίζει ότι κατά την Μεγάλη Παρασκευή ένα από τα τραγικά πρόσωπα είναι ο Ιούδας Ισκαριώτης. Η τραγικότητα του προσώπου εντοπίζεται στην πράξη της προδοσίας του Διδασκάλου με αντάλλαγμα τριάκοντα αργύρια, ξεδιπλώνεται στην παράδοση του Κυρίου στον όχλο με ένα φίλημα δόλιο και κορυφώνεται στην αυτοκτονία του επειδή δεν είχε το θάρρος να αναζητήσει τον Εσταυρωμένο Κύριο και να ζητήσει συγνώμη. Άραγε, αυτή η συμπεριφορά μας είναι οικεία επειδή αρνούμαστε πεισματικά, όπως ο Πέτρος αρνήθηκε τον Κύριο, να ζητάμε συγνώμη με ειλικρίνεια όταν σφάλλουμε; Μάλλον, ναι.
«Εξαιτίας σου (Ιούδα) διαιρέθηκε ο χορός των Μαθητών του Χριστού, ένας εσταυρωμένος Ληστής ευρέθηκε εντός του Παραδείσου και οι παράνομοι θρηνούν για την διάρρηξη του καταπετάσματος του Ναού». Πράγματι, ένας Ληστής πέτυχε αυτό το οποίο ποθούμε εμείς και για το οποίο αγωνιζόμαστε πνευματικά, δηλαδή να εισέλθει στην Ουράνια Βασιλεία. Η ομολογία του Ληστή ήρθε να αναδείξει και να καυτηριάσει την πνευματική ανεπάρκεια των Αποστόλων να παραμείνουν δίπλα στον Λυτρωτή κατά τη διάρκεια του Πάθους, την επιβλαβή παρορμητικότητα του Πέτρου η οποία τον οδήγησε να αρνηθεί τον Κύριο και την νοσηρή μανία για εξουσία των ιερατικών τάξεων, από κοινού με τη βιασύνη τους να οδηγηθεί ο Κύριος στον Σταυρό.
Η καρδιακή ομολογία του Ληστή φανερώνει τη φοβία του Ποντίου Πιλάτου να ρισκάρει την σταθερότητα της εξουσίας του για την απονομή χάρης στον δικαζόμενο Θεό. Επιπλέον, η ομολογία του Ληστή ξεγυμνώνει τη διστακτικότητά μας να παραδεχόμαστε την αδυναμία μας και να ομολογούμε ενώπιον του Θεού πως είμαστε λίγοι και αδύναμοι ενώπιόν Του. Η αντίδραση του Εσταυρωμένου Σωτήρα απέναντι στον μετανοούντα Ληστή αποκαλύπτει ότι ο Θεός προσμένει να ομολογήσουμε ότι είμαστε αδύναμοι και αμαρτωλοί. Μάλιστα, ο Δίκαιος Κριτής είναι πρόθυμος να μας ανοίξει τον Παράδεισο υπό την προϋπόθεση να είμαστε ειλικρινείς με τον εαυτό μας και Εκείνον.
Η Μεγάλη Παρασκευή είναι πανηγυρική ημέρα για την Εκκλησία καθώς ο Θεός ανέβηκε στο Σταυρό για χάρη του ανθρώπου και με το Αίμα Του προσέφερε την αθανασία και την ελπίδα ότι ο θάνατος δεν έχει καμία εξουσία. «Ο Σταυρός είναι το φωτεινό σημάδι για την επικείμενη έγερση του Σωτήρα Χριστού, είναι ο μέγας Σταυρός ο οποίος δείχνει την ωραιότητα του θείου προσώπου, είναι ο τρόπος με τον οποίο καταλύθηκε και ντροπιάσθηκε ο Άδης».
Έχοντας στο νου και την καρδιά μας ότι ο Τίμιος Σταυρός είναι πηγή φωτισμού, χορηγός ιαμάτων για τις ψυχές, φορείο του φωτός και της Ζωής, όπλο ενάντια στις δαιμονικές επιθέσεις του βίου και πηγή από την οποία αναβλύζει η σωτηρία στον κόσμο, ας λάβουμε θάρρος ώστε να αντικρίσουμε τον Λυτρωτή επάνω σε αυτόν. Ας λάβουμε θάρρος ώστε να κατέλθουμε μαζί Του στον Άδη και να Τον παρακολουθήσουμε να σώζει τον Αδάμ, να συναντά τους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους, να κηρύττει στους νεκρούς και πάνω από όλα να ανοίγει την πύλη του Παραδείσου όχι μόνο για τον ευγνώμονα ληστή, αλλά και για το σύνολο του σώματος της Εκκλησίας, Αμήν!
