Του Παντελή Λεβάκου, υπ. Δρ., Τμήμα Θεολογίας ΕΚΠΑ
«Δέσποτα Παντοκράτορ, ὁ πᾶσαν τὴν κτίσιν ἐν σοφίᾳ δημιουργήσας, ὁ διὰ τὴν ἄφατόν σου πρόνοιαν καὶ πολλὴν ἀγαθότητα, ἀγαγὼν ἡμᾶς εἰς τὰς πανσέπτους ἡμέρας ταύτας, πρὸς καθαρισμὸν ψυχῶν καὶ σωμάτων, πρὸς ἐγκράτειαν παθῶν – Παντοκράτορα Δεσπότη, Εσύ που δημιούργησες με σοφία όλη την κτίση, Εσύ που με την ανερμήνευτη πρόνοιά Σου και την πολλή αγαθότητα μας οδήγησες σε αυτές τις ημέρες ώστε να καθαρισθούν οι ψυχές και τα σώματα και να ασκηθούμε στην εγκράτεια των παθών». Ο ολοκλήρωση της Προηγιασμένης Θείας Λειτουργίας περιλαμβάνει μία ευχή, η οποία στοχεύει στην ευχαριστία του Θεού για την πνευματική προετοιμασία την οποία βιώσαμε κατά την Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Η «είσοδος» στις άγιες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας προϋποθέτει τον «καθαρισμό» της ψυχής και του σώματος από τα πάθη· πώς επιτυγχάνεται αυτός ο καθαρισμός; Φυσικά μέσα από την εγκράτεια προς τις πάσης φύσεως επιθυμίες.
Μακριά από θεατρινισμούς, συγκινήσεις των «ευαίσθητων» πιστών, πύρινα «κηρύγματα» και πάσης φύσεως επιδιώξεις, ο Κύριος μας επιτρέπει να ζήσουμε μία ακόμα ανάμνηση των γεγονότων τα οποία σημάδεψαν την ιστορία της ανθρωπότητας και μας χάρισαν έναν νέο τρόπο ζωής. Κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας ο Δεσπότης Χριστός απογυμνώνει και εκθέτει τον ανθρώπινο εγωισμό, απότοκα του οποίου είναι η αναζήτηση χρημάτων, επιρροής και εξουσίας. Η έγερση του Λαζάρου, γεγονός το οποίο χρονολογικά συνέβη λίγους μήνες πριν το Πάθος αλλά σοφά η Εκκλησία το έχει τοποθετήσει αμέσως πριν την Κυριακή των Βαΐων, δείχνει πως ο Θεός είναι ο Ίδιος η ζωή, έχει εξουσία επί του θανάτου και εκθέτει την «εξουσία» και την «επιρροή» των ιερατικών τάξεων στα μυαλά και τις ψυχές του ποιμνίου.
Σε πλήρη αντίθεση με τους ιερείς των Εβραίων, ίσως και μερίδα των σημερινών, χωρίς να αποζητά χρηματικό αντάλλαγμα για την παρουσία Του και κυρίως χωρίς να ζυγίζει την παρουσία Του στην κατάντια της ανθρώπινης φύσεως με κριτήριο την υπαρκτή η μη οικονομική επιφάνεια του αποθανόντος Λαζάρου, ο Λυτρωτής δακρύζει για την κοίμηση του φίλου Του και ταυτόχρονα μας διδάσκει την εμπιστοσύνη σε Αυτόν. Παράλληλα, «Τὰ κλεῖθρα συνέτριψας τότε τοῦ ᾍδου, φωνήσας τὸν Λάζαρον, καὶ τὸ κράτος ἔσεισας, τοῦ πολεμήτορος, καὶ ἔπεισας πρὸ τοῦ Σταυροῦ, τρέμειν σε μόνε Σωτήρ». Ο Σωτήρας αποστέλλει σαφές μήνυμα προς πάσα κατεύθυνση ότι Εκείνος εξουσιάζει την πορεία των γεγονότων, Εκείνος είναι η ελπίδα των ανθρώπων και Εκείνος πορεύεται ως νικητής για να «εκθρονίσει» τον διάβολο από την εξουσία επί των ανθρώπων,
Κατά την Κυριακή των Βαΐων, ο Νικητής του θανάτου και η «πηγὴ τῆς σοφίας, καὶ τῆς προγνώσεως» πορεύεται στα Ιεροσόλυμα, χρησιμοποιώντας ένα ταπεινό υποζύγιο για να αποδείξει ότι η πραγματική εξουσία αναδεικνύεται με την ταπείνωση και όχι με την προβολή και την ικανοποίηση της φιλοδοξίας. Η επιλογή της όνου κατακερματίζει την υποκριτική απλότητα, ενώ η αυθόρμητη και αληθινή αγάπη των παιδιών προς τον Δεσπότη συντρίβει την ποθούμενη επιρροή των κληρικών στα μυαλά και τις συνειδήσεις των «ευαίσθητων» πιστών. Ο Θεός προσκαλεί ελεύθερα να Τον αποδεχθούμε, να Τον εμπιστευθούμε και να γίνουμε κοινωνοί των ευεργεσιών Του και των δοκιμασιών (ας μην τις ξεχνάμε!) ώστε, μακριά από την προβαλλόμενη και συχνά παραπλανητική αγαπολογία, να διαπιστώσουμε πως Εκείνος βαδίζει με πλήρη βεβαιότητα στην εκπλήρωση της Θείας Οικονομίας και την θεραπεία της ανθρώπινης αδυναμίας.
Η δοξολογία από τα άκακα νήπια που είδαν τον Κύριο να εισέρχεται στην Αγία Πόλη έξι ημέρες πριν το Πάσχα συνιστά το κάλεσμα να βιώσουμε την Μεγάλη Εβδομάδα με απλότητα και κυρίως χωρίς συναισθηματισμούς. Η άκακη απλότητα των παιδιών αναμετράται με την κακή χρήση της επιρροής των ιερέων στο ποίμνιο, η οποία κορυφώθηκε με την αναζήτηση τρόπου εξολόθρευσης του «ταραχοποιού» Θεανθρώπου. Η αυθόρμητη επίδειξη της αγάπης των παιδιών συνιστά το προμήνυμα της Αναστάσεως και την εκπλήρωση του Νόμου και των Προφητών.
Επιπλέον, η χρήση των βαΐων των φοινίκων από τα παιδιά αποτελεί σαφής μαρτυρία ότι το μεγαλείο του γεγονότος αυτού βιώθηκε με ότι μέσο είχαν διαθέσιμο εκείνη τη χρονική στιγμή· η πιθανή απουσία του Αγίου Φωτός από την Ελλάδα εξαιτίας των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή, ενδεχομένως, να αποτελεί τροφή για τη σκέψη και ευκαιρία αναθεώρησης της υποκρισίας η οποίας μαστίζει συνολικά την Εκκλησία. Καλή Μεγάλη Εβδομάδα, με σύνεση, με ταπείνωση, με επίγνωση ότι κληρικοί και λαϊκοί είμαστε αδύναμοι ενώπιον του Θεού και, τέλος, με την προσμονή ότι θα διδαχθούμε να αποβάλλουμε την υποκρισία και την αναζήτηση επιρροής στα μυαλά και τις συνειδήσεις των αδελφών μας, Αμήν!
