Του Πρωτοπρ. Κωνσταντίνου Κρυπωτού – Γενικού Αρχιερατικού Επιτρόπου της Ι. Μ. Μαντινείας και Κυνουρίας

Σήμερα η Εκκλησία μας πανηγυρίζει τη μνήμη ενός Αγίου που σφράγισε τον 20ό αιώνα. Του οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου. Όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο καταλαβαίνουμε ότι ο Θεός τον ανέδειξε όχι μόνο για να παρηγορεί τους ανθρώπους, αλλά και για να ελέγχει με αγάπη τις παρεκτροπές που εισχωρούν ακόμη και μέσα στην εκκλησιαστική ζωή.

Ο όσιος Παΐσιος δεν ήταν άνθρωπος που φοβόταν να πει την αλήθεια. Δεν ενδιαφερόταν να γίνει αρεστός. Τον ενδιέφερε μόνο να μείνει πιστός στον Χριστό και στην Εκκλησία. Και γι’ αυτό πολλές φορές μιλούσε με πόνο για μία πνευματική ασθένεια που, δυστυχώς, δεν εμφανίζεται στον κόσμο αλλά μέσα στον εκκλησιαστικό χώρο. Είναι η αρρώστια του ανθυγιεινού γεροντισμού.

Προσέξτε όμως. Δεν μιλούμε εναντίον της πνευματικής πατρότητας. Αντίθετα, η πνευματική πατρότητα είναι ευλογία. Ο Χριστός έδωσε στην Εκκλησία ποιμένες, επισκόπους, πρεσβυτέρους και πνευματικούς. Ο Απόστολος Παύλος αποκαλεί τον εαυτό του πατέρα των πιστών. Οι μεγάλοι Πατέρες της ερήμου υπήρξαν γέροντες. Ο άγιος Πορφύριος ήταν γέροντας. Ο άγιος Ιάκωβος ήταν γέροντας. Ο άγιος Παΐσιος ήταν γέροντας.

Το πρόβλημα δεν είναι ο γέροντας.Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο γέροντας παύει να είναι διάκονος του Χριστού και γίνεται το κέντρο της ζωής των ανθρώπων. Το πρόβλημα αρχίζει όταν οι πιστοί δεν αναζητούν πλέον τον Χριστό αλλά τον άνθρωπο.

Όταν η σωτηρία δεν συνδέεται πλέον με τη ζωή της Εκκλησίας αλλά με μία ανθρώπινη προσωπικότητα. Όταν η Εκκλησία μετατρέπεται από Σώμα Χριστού σε κύκλο θαυμαστών.

Ο άγιος Παΐσιος έλεγε ότι ο πνευματικός πρέπει να οδηγεί τον άνθρωπο στον Χριστό και όχι να τον κρατά δεμένο επάνω του. Έλεγε ότι ο πνευματικός είναι σαν την πινακίδα στον δρόμο. Η πινακίδα δεν είναι ο προορισμός. Δείχνει τον προορισμό. Αν κάποιος σταματήσει μπροστά στην πινακίδα, δεν θα φθάσει ποτέ εκεί που πρέπει.

Έτσι είναι και ο πνευματικός.
Δεν είναι ο σκοπός.
Είναι ο οδηγός.
Δεν είναι το φως.
Είναι εκείνος που δείχνει το Φως.
Δεν είναι η σωτηρία.
Είναι εκείνος που οδηγεί προς τη σωτηρία.

Ο ίδιος ο όσιος Παΐσιος απέφευγε κάθε μορφή προσωπολατρίας. Όταν οι άνθρωποι τον επαινούσαν, άλλαζε αμέσως θέμα. Όταν του έλεγαν ότι είναι άγιος, έκλαιγε. Όταν έβλεπε ανθρώπους να εξαρτώνται υπερβολικά από αυτόν, τους έστελνε στον πνευματικό τους και στη ζωή της ενορίας τους.

Γιατί; Διότι γνώριζε ότι μία από τις μεγαλύτερες νίκες του διαβόλου είναι να μεταφέρει το κέντρο της πίστεως από τον Χριστό σε έναν άνθρωπο.

Ο διάβολος δεν ενδιαφέρεται μόνο να βγάλει τον άνθρωπο από την Εκκλησία. Πολλές φορές ενδιαφέρεται να τον κρατήσει μέσα στην Εκκλησία αλλά να τον κάνει να λατρεύει πρόσωπα αντί για τον Χριστό.
Και τότε εμφανίζεται αυτό που σήμερα ονομάζουμε ανθυγιεινό γεροντισμό.
Τότε κάθε κουβέντα του γέροντα θεωρείται αλάθητη.
Τότε δεν λειτουργεί πλέον η διάκριση.
Τότε νεκρώνεται η προσωπική ευθύνη.
Τότε η υπακοή μετατρέπεται σε δουλεία.
Τότε ο φόβος αντικαθιστά την ελευθερία.
Τότε η σχέση με τον Θεό περνά μέσα από την έγκριση ενός ανθρώπου.
Αλλά αυτό δεν είναι η Ορθοδοξία.

Ο άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ έγραφε ότι ο πνευματικός δεν έχει δικαίωμα να κυριαρχεί στη συνείδηση του άλλου. Μόνο ο Θεός είναι Κύριος της συνειδήσεως.

Ο άγιος Πορφύριος έλεγε συνεχώς: «Μην κολλάτε σε εμένα. Να αγαπήσετε τον Χριστό.»
Δεν ήθελε ανθρώπους εξαρτημένους. Ήθελε ανθρώπους ερωτευμένους με τον Χριστό.

Ο όσιος Παΐσιος έλεγε ότι όταν ο άνθρωπος αποκτήσει προσωπική σχέση με τον Χριστό, τότε όλα μπαίνουν στη θέση τους.

Δυστυχώς όμως, πολλές φορές εμείς οι άνθρωποι προτιμούμε την ασφάλεια της εξάρτησης από την ευθύνη της ελευθερίας.

Είναι πιο εύκολο να μας λέει κάποιος τι θα κάνουμε, παρά να αγωνιστούμε να αποκτήσουμε διάκριση.
Είναι πιο εύκολο να αναθέσουμε σε έναν άνθρωπο όλη την πνευματική μας ζωή, παρά να γονατίσουμε μπροστά στον Χριστό.
Και έτσι δημιουργούνται στρατόπεδα.
«Εγώ είμαι του τάδε.»
«Εγώ είμαι του δείνα.»
Αυτό όμως δεν είναι καινούργιο.
Το αντιμετώπισε ήδη ο Απόστολος Παύλος.
Οι Κορίνθιοι έλεγαν
«Εγώ είμαι του Παύλου.»
«Εγώ του Απολλώ.»
«Εγώ του Κηφά.»
Και ο Παύλος συγκλονισμένος απαντά
«Μεμέρισται ὁ Χριστός; Μὴ Παῦλος ἐσταυρώθη ὑπὲρ ὑμῶν;»
Δηλαδή
Χωρίστηκε ο Χριστός;
Ο Παύλος σταυρώθηκε για εσάς;
Η απάντηση είναι όχι.
Κανένας άνθρωπος δεν σταυρώθηκε για τη σωτηρία μας.
Μόνο ο Χριστός.
Κανένας άνθρωπος δεν ανέστη.
Μόνο ο Χριστός.
Κανένας άνθρωπος δεν έστειλε το Άγιο Πνεύμα.
Μόνο ο Χριστός.
Κανένας άνθρωπος δεν είναι η Κεφαλή της Εκκλησίας.
Μόνο ο Χριστός.
Αυτό είναι που φοβάμαι περισσότερο στη ζωή της Εκκλησίας.
Όχι τις διώξεις.
Όχι τις βλασφημίες.
Όχι τους άθεους.
Αλλά μήπως κάποτε χάσουμε τον Χριστό μέσα από τα ίδια τα εκκλησιαστικά μας σχήματα.
Μήπως μιλούμε περισσότερο για ανθρώπους παρά για τον Χριστό.
Μήπως υπερασπιζόμαστε περισσότερο πρόσωπα παρά το Ευαγγέλιο.
Μήπως γνωρίζουμε όλες τις διδαχές ενός γέροντα αλλά αγνοούμε τα λόγια του Χριστού.
Μήπως ξέρουμε απέξω τις προφητείες αλλά δεν γνωρίζουμε τις Μακαρισμούς.
Μήπως μιλούμε συνέχεια για θαύματα και ξεχνούμε τη μετάνοια.
Ο όσιος Παΐσιος δεν έγινε άγιος επειδή απέκτησε οπαδούς.
Έγινε άγιος επειδή σταυρώθηκε καθημερινά.
Έγινε άγιος επειδή εξαφάνισε τον εαυτό του.
Έγινε άγιος επειδή δεν ζούσε πλέον ο ίδιος, αλλά ζούσε μέσα του ο Χριστός.
Αυτός είναι ο δρόμος της Εκκλησίας.
Ο δρόμος της ταπείνωσης.
Ο δρόμος της ελευθερίας.
Ο δρόμος της αγάπης.
Ο δρόμος της διακρίσεως.

Ας εξετάσουμε λοιπόν όλοι τον εαυτό μας. Εμείς οι κληρικοί. Οδηγούμε τους ανθρώπους στον Χριστό ή στον εαυτό μας; Χαιρόμαστε όταν οι άνθρωποι αγαπούν περισσότερο τον Χριστό ή όταν εξαρτώνται από εμάς; Δημιουργούμε εκκλησιαστικό φρόνημα ή προσωπικούς κύκλους;

Και εσείς, αδελφοί μου.
Όταν έρχεστε στην Εκκλησία, ποιον αναζητάτε; Τον Χριστό ή έναν άνθρωπο;
Διότι αν λείψει ο ιερέας και φύγετε από την Εκκλησία, τότε δεν αγαπήσατε τον Χριστό.
Αν αλλάξει ο πνευματικός σας και χαθεί η πίστη σας, τότε η πίστη σας δεν ήταν στον Χριστό αλλά στον άνθρωπο.
Ο Χριστός δεν αλλάζει.
Οι άνθρωποι αλλάζουν.
Οι γέροντες κοιμούνται.
Οι άγιοι αναχωρούν.
Οι ιερείς πεθαίνουν.
Οι επίσκοποι διαδέχονται ο ένας τον άλλον.
Ο Χριστός όμως είναι «ὁ αὐτός χθές καί σήμερον καί εἰς τούς αἰῶνας».

Γι’ αυτό, αδελφοί μου, ας παρακαλέσουμε σήμερα τον όσιο Παΐσιο να θεραπεύσει αυτή τη μεγάλη πληγή της εποχής μας.

Να μας χαρίσει πνευματικούς πατέρες με ταπείνωση.
Πιστούς με διάκριση.
Ιερείς που δεν θα ζητούν να αγαπηθούν περισσότερο από τον Χριστό.
Και λαό που δεν θα δημιουργεί είδωλα μέσα στην ίδια την Εκκλησία.
Γιατί η Εκκλησία δεν έχει αρχηγούς.
Έχει έναν μόνο Κύριο.
Δεν έχει σωτήρες.
Έχει έναν μόνο Σωτήρα.
Δεν έχει κέντρο κάποιον γέροντα.
Έχει κέντρο τον Εσταυρωμένο και Αναστημένο Ιησού Χριστό.
Αυτόν ακολουθούμε.
Αυτόν αγαπούμε.
Αυτόν λατρεύουμε.
Και μόνο μπροστά σε Αυτόν γονατίζουμε.
Αμήν.